ह. भ. प. डॉ. जगदीश महाराज उंद्रे संस्थापक अध्यक्ष: अध्यात्मिक विकास परिषद.
ज्ञानासारखे पवित्र या जगात दुसरे काहीही नाही , हाच संकल्प घेऊन आपल्या भारतीय तथा हिंदू ज्ञान प्रणालीमध्ये असणारे, चार वेद,सहा शास्त्र,अठरा पुराणे, भगवद्गीता रामायण महाभारत, आयुर्वेद शास्त्र, अशा विविध ग्रंथातील अध्यात्मिक ज्ञान तथा विज्ञान, साधुसंत ऋषीमुनी यांचे तत्त्वज्ञान अध्यात्मिक विकास परिषदेच्या माध्यमातून ह भ प डॉ जगदीश महाराज उंद्रे यांच्या मार्गदर्शनाने भारतातील ज्ञानीजन विचारवंत तथा अध्यात्मिक क्षेत्रात काम करणाऱ्या विविध संस्था सोबत घेऊन या ज्ञानाचा प्रचार प्रसार करण्याचा हा छोटासा संकल्प.
Vision दृष्टी
आध्यात्मिक विकास परिषद ची स्थापना 12 एप्रिल 2011 रोजी श्रीराम नवमी या शुभ दिवशी स्थापना झाली, आपली हिंदू धर्म संस्कृती ही भक्ती प्रधान असल्याकारणाने आपल्या पुढील पिढीला अध्यात्म ज्ञानाचा व संस्काराचा वसा लाभावा हा आमचा प्रयत्न आणि हाच संकल्प घेऊन हिंदू धर्मातील ऋषीमुनी, साधुसंत यांचे ग्रंथ साहित्य व ज्ञानाचा आधार घेऊन आपली खरी धर्म संस्कृती व त्यातील विज्ञान जगभरात पोहोचण्याचा संकल्प घेऊन आज लहान तरुण गटातील मुल व्यसनाधीन तथा अधर्माच्या बाजून बरबाद होत चालली आहे. परिणामी कुटुंबाचे समाजाचे देशाचे तथा धर्मचि नुकसान होत चालले आहे. आपल्या देशाचा धर्माचा कणा म्हणजे हे तरुण पिढी आणि याच तरुण पिढीला अध्यात्मिक ज्ञान धर्म संस्कार वैदिक ज्ञान पोहोचवण्याचा आमचा प्रामाणिक प्रयत्न आहे.
Mission ध्येय
* अध्यात्मिक क्षेत्रातील विविध क्षेत्रात प्रवचन कीर्तन भजन सेवा, आयुर्वेद, निसर्गोपचार तथा पंचकर्म, पंचगव्य चिकित्सा सेवा, गो सेवा, पंचगव्य औषधे, आरोग्य सेवा, सेंद्रिय शेती, वैदिक चिकित्सा, योग प्राणायाम ध्यान चिकित्सा, ज्योतिष शास्त्र वास्तुशास्त्र अंकशास्त्र चिकित्सा अशा विविध क्षेत्रांमध्ये तथा भारतीय ज्ञान प्रणालीमध्ये काम करणारे ज्ञानीजन तथा विविध संस्था यांचे संघटन करून धर्मग्रंथ तथा भारतीय ज्ञान प्रणालीचा प्रचार प्रसार करणे.
* प्राचीन हिंदू संस्कृती तथा भारतीय ज्ञान प्रणाली मधील सर्वधर्म ग्रंथाचे ज्ञान तथा चिकित्सा एकाच व्यासपीठावर आणून अध्यात्मिक ज्ञानपीठ तयार करणे व त्या माध्यमातून शाळा कॉलेज विविध संस्था विविध संघटना च्या माध्यमातून अध्यात्मिक ज्ञान व त्यामधील विज्ञान, हिंदू संस्कृती तथा धर्मग्रंथांचा प्रचार प्रसार करणे.
* अध्यात्मिक क्षेत्रात काम करणारे विद्वान तथा संस्था एकत्रित करून प्रचार प्रसार करणे आणि साहित्य तथा पुस्तके तयार करून प्रकाशित करणे.
• अध्यात्मिक विकास परिषदेच्या माध्यमातून देश तथा धर्महितासाठी अध्यात्म व त्यातील विज्ञान प्रचारार्थ युवा पिढीला सोबत घेऊन कोणतेही पाऊल काम किंवा प्रकल्प हाती घेऊन कार्य करणे.
आध्यात्मिक विकास परिषदेचे प्रकल्प
ज्ञानलीला वारकरी शिक्षण संस्था तथा अध्यात्मिक गुरुकुल
आध्यात्मिक विकास परिषद
१३ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव
आध्यात्मिक विकास परिषद ची स्थापना 12 एप्रिल 2011 रोजी श्रीराम नवमी या शुभ दिवशी स्थापना झाली, आपली हिंदू धर्म संस्कृती ही भक्ती प्रधान असल्याकारणाने आपल्या पुढील पिढीला अध्यात्म ज्ञानाचा व संस्काराचा वसा लाभावा हा आमचा प्रयत्न आणि हाच संकल्प घेऊन हिंदू धर्मातील ऋषीमुनी, साधुसंत यांचे ग्रंथ साहित्य व ज्ञानाचा आधार घेऊन आपली खरी धर्म संस्कृती व त्यातील विज्ञान जगभरात पोहोचण्याचा संकल्प घेऊन आज लहान तरुण गटातील मुल व्यसनाधीन तथा अधर्माच्या बाजून बरबाद होत चालली आहे. परिणामी कुटुंबाचे समाजाचे देशाचे तथा धर्मचि नुकसान होत चालले आहे. आपल्या देशाचा धर्माचा कणा म्हणजे हे तरुण पिढी आणि याच तरुण पिढीला अध्यात्मिक ज्ञान धर्म संस्कार वैदिक ज्ञान पोहोचवण्याचा आमचा प्रामाणिक प्रयत्न आहे. . आध्यात्मिक विकास परिषद ही वारकरी संप्रदायातील विद्यार्थ्यांसाठी अध्यात्मिक शिक्षण देणारी शिक्षण संस्था आहे. या संस्थांमध्ये विद्यार्थ्यांना कीर्तन, प्रवचन , आणि वारकरी परंपरेतील अभ्यासाचे धडे दिले जातात . अध्यात्मिक भजन , कीर्तन , प्रवचन, कथा , गायन , ग्रंथ पारायण , वादन – टाळ , पखवाज , पेटी , तबला प्रशिक्षण सेवा आध्यात्मिक विकास परिषदेत दररोज वारकरी शिक्षण संस्थेत दिले जाते
2000 +
संस्थेतून पास झालेल्या विद्यार्थी संख्या .
13 +
वर्ष सातत्यपूर्ण कार्य सुरु आहे .
10000 +
सभासद संख्या आहे
100000
महाराष्ट्रातील सर्व सभासद संख्या
भजन , कीर्तन
संत तुकाराम , संत ज्ञानेश्वर व वारकरी सांप्रदायातील सर्व संतांचे अभंग , ओव्या , हरिपाठ , नामस्मरण यांचे उत्तम दर्जाचे प्रशिक्षण वारकरी शिक्षण संस्थेत दररोज देण्यात येते .
कथा , ग्रंथ पारायण ,
सर्व संतांच्या गाथा पारायण व देवाच्या विविध अवतारांच्या कथा सुगम संगीत व भक्तिगीतांच्या साहाय्याने करण्यात येते . प्रामुख्याने संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची ज्ञानेश्वरी पारायण , व संत तुकाराम महाराज यांची गाथा पारायण , व भगवान श्री कृष्ण यांची भगवदगीता पाठ व संथा यांचे वाचन व प्रशिक्षण देण्यात येते . हरिपाठ वाचन , वेगवेगळे अध्यात्मिक ग्रंथ वाचन व चिंतन मनन करून उत्तम प्रशिक्षण देण्यात येते .
गायन , वादन
वारकरी शिक्षण संस्थेत वारकरी सांप्रदायिक चालीतील गायन प्रशिक्षण देऊन उत्तम दर्जाचे हरिपाठ , भजन , कीर्तन यामधील गायन प्रशिक्षण देण्यात येते , वादनामध्ये तबला , मृदूंग - पखवाज , टाळ , विना , चिपळ्या यांचे ताल सुरात गायन व वादन प्रशिक्षण देण्यात येते ., मृदूंगाचे बोल व त्यानुसार सराव करून उत्तम दर्जाचे तबला व पखवाज प्रशिक्षण देण्यात येते ताल व सुरात गायन अभंग , गौळणी , भारूड, ओव्या वारकरी चालीमध्ये उत्तम पद्धतीने एकत्रित व वैयक्तिक पद्धतीने गाण्याचे उत्तम प्रशिक्षण देण्यात येते त्यामुळे सर्वांगीण वारकरी भजन उत्तम पद्धतीने शिकण्यास मदत होते .
आध्यात्मिक विकास परिषदेचे प्रकल्प
आरोग्य रक्षा तथा वात्सल्य आयुर्वेद.
आरोग्य रक्षा तथा वात्सल्य आयुर्वेद.
आयुर्वेदिक साहित्य , सेवा , उत्पादने , प्रॉडक्ट्स , जे शारीरिक मानसिक , बौद्धिक विकासासाठी व सुदृढतेसाठी दैनंदिन जीवनात रोज वापरून आपले जीवन व जीवन ऊर्जा उंचावण्यासाठी व सातत्यपूर्ण उत्तम कार्य करण्यासाठी व निरोगी सर्वंकुशल जीवनासाठी सातत्याने कार्य केले जात आहे
दैनिक वापरातील नैसर्गिक आयुर्वेदिक उत्पादने
दैनिक वापरातील नैसर्गिक आयुर्वेदिक उत्पादने गायीचे तूप. मध , हळद , आवळा , त्रिफळा , अश्वगंधा , तुळस , जीरं , सेंद्रिय गूळ , जवस , दालचिनी असे अनेक घरगुती पदार्थ अथवा वनस्पती उत्तम आरोग्यासाठी आहारात देण्यासाठी आम्ही मार्गदर्शन करतो .
नैसर्गिक आयुर्वेदिक” उत्पादनांचा वापर, फायदे व काळजी
Aloe Vera ज्यूस , Amla (आवळा) ज्यूस , असे विविध प्रकारचे जूस विविध प्रकारच्या पॅकेट मध्ये २५० ml , ५०० ml व १००० ml मध्ये उपलब्ध आहे .
आध्यात्मिक विकास परिषदेचे प्रकल्प
वात्सल्यधाम गोशाळा तथा पंचगव्य चिकित्सा.
वात्सल्यधाम गोशाळा
गोशाळा म्हणजे गायींचे संरक्षण, पालन-पोषण, सेवा आणि संवर्धन करण्यासाठी स्थापन केलेले केंद्र. गोशाळेचे प्रमुख उद्देश छत्रच्छाया व संरक्षण आजारी, निराधार, जखमी, अपघातग्रस्त किंवा सोडून दिलेल्या गायींचे संरक्षण. दुग्ध उत्पादन सुरक्षित, रसायनमुक्त दूध, तूप, दही, ताक. पंचगव्य आधारित औषधे व उत्पादने गोमूत्र अर्क, गोमूत्र-गिलोय, अर्क, धूप इत्यादी. शेतीसाठी नैसर्गिक खत गोबर खत, जीवामृत, घनजिवामृत, वर्मी-कंपोस्ट. संवर्धन व प्रजनन
पंचगव्य चिकित्सा.
पंचगव्य म्हणजे काय? (What is Panchagavya?) पंचगव्य म्हणजे गाईपासून मिळणाऱ्या पाच नैसर्गिक पदार्थांचे मिश्रण: 1️⃣ दूध 2️⃣ दही 3️⃣ तूप 4️⃣ गोमूत्र 5️⃣ गोबर हे पाच घटक एकत्र करून किंवा स्वतंत्रपणे औषधी, कृषी, धार्मिक आणि आरोग्योपयोगी अशा अनेक कार्यांसाठी वापरले जातात. पंचगव्य उत्पादने (Panchagavya-based Products) लोकप्रिय उत्पादने: गोमूत्र अर्क गोमूत्र-गिलोय टॉनिक गोघृत (गायीचे तूप) गोबर साबण गोबर अगरबत्ती गोसेवा अर्क पंचगव्य साबण द्रव खत (Liquid manure) बायोगॅस ही उत्पादने शरीर, पर्यावरण, शेती आणि आध्यात्मिक जीवनासाठी उपयुक्त मानली जातात.
गोशाळेची समाजातील भूमिका
१) शेती व अन्नसुरक्षा गायीचे गोबर व गोमूत्र सेंद्रिय शेतीचे सर्वात महत्त्वाचे घटक आहेत. रासायनिक खतांपेक्षा हे जमिनीचे पोषण करणारे, सुरक्षित व टिकाऊ आहेत. 🌿 २) पर्यावरण संरक्षण गोबरापासून बायोगॅस तयार होतो कार्बन उत्सर्जन कमी होते जैवविविधता वाढते 💊 ३) नैसर्गिक औषधे व आयुर्वेद गोमूत्र अर्क, गोबर, गोघृत हे अनेक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये वापरले जाते. 🙏 ४) अध्यात्मिक व सांस्कृतिक मूल्य गाईची पूजा, दान, गोसेवा यांना प्राचीन धर्मग्रंथांमध्ये विशेष महत्त्व. गाव-समाजातील एकता, सेवा-भाव, संस्कार वाढतात.
आध्यात्मिक विकास परिषदेचे प्रकल्प
योग, प्राणायाम आणि ध्यान
योग (Yog) म्हणजे काय
योग हा शरीर, मन आणि आत्म्याचा समतोल साधण्याचा शास्त्रीय मार्ग आहे. संस्कृतमध्ये "युज" म्हणजे जोडणे. योग शरीराला निरोगी, मनाला शांत आणि जीवनाला संतुलित बनवतो. ✔ योगाचे प्रमुख प्रकार हठयोग – शारीरिक आसने (Asanas) व श्वसन नियंत्रण अष्टांग योग – आठ अंगांचा शिस्तबद्ध योग मार्ग कुंडलिनी योग – ऊर्जा जागृतीचा साधना मार्ग सूर्यनमस्कार – शरीराला संपूर्ण व्यायाम देणारा योग क्रम भक्ती योग / कर्म योग / ज्ञान योग – जीवनशैली स्वरूपातील योग ✔ योगाचे फायदे शरीर लवचिक होते स्नायू आणि हाडे मजबूत राहतात पचनशक्ती वाढते हार्मोन्स संतुलित राहतात मधुमेह, थायरॉईड, बीपी नियंत्रणात येण्यास मदत तणाव, चिंता, अनिद्रा कमी होते एकाग्रता वाढते
प्राणायाम (Pranayama) म्हणजे काय?
प्राण + आयाम → प्राण (ऊर्जा) याचे नियंत्रण व विस्तार श्वासावर नियंत्रण ठेवून शरीरात ऊर्जा प्रवाहित करणे म्हणजे प्राणायाम. 🌀 प्राणायामचे मुख्य प्रकार व फायदे 1) अनुलोम-विलोम नाकपुडी बदलून श्वास घेणे व सोडणे फायदे: मन शांत होते रक्तदाब नियंत्रण फुफ्फुसांची क्षमता वाढते तणाव कमी 2) कपालभाती जलद श्वास सोडणे (भगिनी शुद्धी) फायदे: पोटातील चरबी कमी पचन सुधारते शरीरातील टॉक्सिन्स कमी 3) भस्त्रिका वेगाने श्वास घेणे/सोडणे फायदे: शरीरात ऊर्जा वाढ थंडी, सर्दी, दम्यासाठी मदत 4) भ्रमरी मधमाशीप्रमाणे गुंजन फायदे: मानसिक शांतता डोकेदुखी, माइग्रेन आराम
ध्यान (Meditation) – मनाचे शुद्धीकरण
ध्यान म्हणजे मनातील विचार शांत करून एकाग्रचित्त होणे. योगानंतर ध्यान केल्यास मन पूर्ण शांत होते. 🧘♂️ ध्यान कसे करावे? शांत जागा निवडा पाठीचा कणा ताठ डोळे बंद करा श्वासावर लक्ष द्या विचार आले तरी त्यांना जाऊ द्या 10 ते 20 मिनिटे सराव ✨ ध्यानाचे फायदे मानसिक ताण पूर्णपणे कमी नकारात्मक विचार दूर एकाग्रता तीव्र अनिद्रा, चिंता, उदासीनता कमी भावनांवर नियंत्रण मेंदूची कार्यक्षमता वाढते ⭐ समाप्ती : योग + प्राणायाम + ध्यान → पूर्ण आरोग्य संरक्षण प्रणाली हे तीनही एकत्र केल्यास ✔ शरीर निरोगी ✔ श्वसन शक्ती मजबूत ✔ मन शांत ✔ विचार सकारात्मक ✔ प्रतिकारशक्ती वाढते
आध्यात्मिक विकास परिषदेचे प्रकल्प
ज्ञानलीला साप्ताहिक वृत्तपत्र
ज्ञानलीला साप्ताहिक वृत्तपत्र मुख्य विषय
मुख्य विषय / स्तंभ (Columns) 🟠 1) समाज आणि संस्कृती भारतीय सण, उत्सवाचे महत्त्व लोकसंस्कृती व परंपरा प्रेरणादायी कथा 🟢 2) आरोग्य आणि आयुर्वेद योग व प्राणायाम मार्गदर्शन घरगुती उपाय आयुर्वेदिक आरोग्य टिप्स पंचगव्योपचार, नैसर्गिक आरोग्य 🔵 3) शेती व ग्रामविकास सेंद्रिय शेती पशुपालन गोशाळा व गौसंवर्धन कृषी तंत्रज्ञान 🟣 4) महिला सक्षमीकरण महिलांसाठी कौशल्य विकास उद्योजकता स्व-सुरक्षा माहिती 🟡 5) युवा विशेष करिअर मार्गदर्शन स्पर्धा परीक्षा व्यक्तिमत्त्व विकास 🟤 6) पर्यावरण संरक्षण वृक्षसंवर्धन जलसंवर्धन स्वच्छता अभियान ⚫ 7) आध्यात्मिक मार्गदर्शन धर्मग्रंथांची सोपी व्याख्या संत विचार साधना, ध्यान, नैतिक मूल्ये
ज्ञानलीला साप्ताहिक वृत्तपत्र सामाजिक कार्य
ज्ञानलीला साप्ताहिक हे समाजातील सर्वांगीण विकास, संस्कार, अध्यात्म, ज्ञानप्रसार आणि सामाजिक बांधिलकी वाढविण्यासाठी प्रकाशित होणारे एक प्रभावी आणि उपयुक्त मराठी साप्ताहिक आहे. या वृत्तपत्राचे मुख्य उद्दिष्ट वाचकांना निरोगी, संस्कारित, सजग आणि विचारप्रवर्तक समाजाकडे घेऊन जाणे आहे. वृत्तपत्राचे उद्दिष्ट ✔ 1) ज्ञानाचा प्रसार वाचकांना नवी विचारसरणी, नवीन घडामोडी आणि सकारात्मक ज्ञान उपलब्ध करून देणे. ✔ 2) संस्कार व अध्यात्म जागृती भारतीय संस्कृती, धर्म, अध्यात्म, योग, प्राणायाम, ध्यान याबाबत योग्य मार्गदर्शन. ✔ 3) समाजातील सकारात्मकता वाढविणे सकारात्मक बातम्या, प्रेरणादायी कथा व व्यक्तिमत्त्वांचे अनुभव देऊन समाजात चांगुलपणा वाढवणे. ✔ 4) शेती, आरोग्य, शिक्षण, संस्कृती, पर्यावरण
ज्ञानलीला साप्ताहिक वृत्तपत्र कार्यप्रणाली
सर्व क्षेत्रातील सर्व विभातील बातम्या साप्ताहिक ज्ञान लीला या साप्ताहिक वृत्तपत्रातून सर्वांना पोहचवण्याचे कार्य सातत्याने केले जात आहे अध्यात्म आयुर्वेदिक आरोग्य उत्सव खेळ ज्ञानलीला ई-पेपर तंत्रज्ञान देश नोकरी पुणे प्रवास फिटनेस फुटबॉल फॅशन मनोरंजन महाराष्ट्र मुंबई योगा राजकीय विज्ञान विदेश व्यवसाय शैक्षणिक संपादकीय सामाजिक सांस्कृतिक ⭐ समाजासाठी महत्त्व : ज्ञानलीला साप्ताहिक हे समाजात निरोगी विचार, संस्कार, व सकारात्मक ऊर्जा पसरविण्याचे कार्य करते. हे एक परिवर्तनकारी आणि मार्गदर्शक माध्यम असून व्यक्ती ते समाज परिवर्तन साधण्याचे सामर्थ्य असलेले मंच आहे.